Visie 2010 Klaas Kroot

Een visie bevat een toekomst beeld. Een visie is een verwachting en wordt omgeven door onzekerheden. Of zoals mijn moeder altijd zei "mijn jongen het is heel moeilijk iets te voorspellen, vooral voor de toekomst". Als ik dat dan toch probeerde te voorspellen zei zij "Je kunt de dingen alleen maar voorspellen, nadat ze hebben plaatsgevonden". Daarom eerst een korte terugblik voordat ik mij probeer te wagen aan visionairschap voor 2010.

Terugblik: is er een crisis?

Volgens Van Daele is een crisis een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel (van welke aard dan ook) ernstig verstoord raakt. In dit geval hebben wij het over een crisis in het financiële stelsel die ertoe heeft geleid dat er een "echte" economische crisis is ontstaan. De ontwikkelingen bedreigden al snel het ongestoord functioneren van het internationale financiële systeem en ingrijpen van nagenoeg alle centrale banken bleek noodzakelijk. Inmiddels nemen overheden op grote schaal rechtstreeks deel in het risicodragend kapitaal van banken. In het algemeen kan gesteld worden dat de problemen rond Amerikaanse hypotheken de onmiddellijke aanleiding vormen tot de crisis, die overslaat op de markt voor daaraan gerelateerde complexe financiële producten. Een en ander wordt tijdens de crisis versterkt doordat bij de waardebepaling van dergelijke complexe financiële producten wiskundige formules zijn gebruikt. Deze formules zijn volgens mij grotendeels op drijfzand gebaseerd. De achterliggende oorzaken van de crisis zijn zo complex dat het voor een normaal mens nagenoeg onmogelijk is om een helder en volledig beeld van de situatie te krijgen. Analyses van de problemen en de fundamentele oplossingen zijn vaak gericht op slechts een beperkt onderdeel van de crisis. De aanduiding "kredietcrisis" dekt dan ook niet de hele lading van de crisis. Er is niet uitsluitend sprake van een kredietcrisis in de zin van een beperkte beschikbaarheid van liquiditeiten en (langer lopend) kapitaal, maar op een aantal momenten ook van een algehele vertrouwenscrisis in de financiële sector.

Is een crisis negatief?

Het woord 'crisis' heeft in de dagelijkse spraak een negatieve lading. Van oorsprong is de term echter neutraal. Etymologisch komt het voort uit het (oud)Griekse werkwoord κρινομαι (krinomai). In het licht van de betekenissen van dat woord , is een crisis een 'moment van de waarheid', waarop een beslissing moet worden genomen die van grote invloed is op de toekomst. In het verleden waren de kennis en de voorzieningen nog gebrekkig. Bijvoorbeeld bij een longontsteking, is de 'crisis' het moment waarop de koorts, meestal in de nacht, een hoogtepunt bereikt en het is dan nog de vraag of de patiënt de ochtend wel zal halen. Snel na de crisis komt de oplossing.

Dus het hoogtepunt van de crisis is voorbij?

Op basis van mondiale economische berichten zou je deze vraag met ja mogen beantwoorden. Ook het financiële stelsel komt langzaam tot rust. "De koorts daalt". Ook is er geen concrete verwachting dat er nog meer banken gaan omvallen op korte termijn. Alle systeembanken zijn "gedekt" door garanties van overheden. Toch heb ik moeite om volmondig "ja" te zeggen op de vraag of de crisis voorbij is. Dit is omdat ik de gevolgen van de crisis nog moeilijk kan overzien. Daarom zal ik mijn antwoord proberen te illustreren met een anekdote.

Anekdote

Op mijn twaalfde ben ik mijn ondernemersbestaan gestart in de kleinveehandel. Op dat moment fok ik kleine dieren en verkoop die aan dierenwinkels en boerenbedrijven. Zo krijg ik op een gegeven moment steeds meer vraag naar kippen. Mijn kippen kunnen het broeden niet bijhouden. Vervolgens koop ik een grote broedkooi zodat ik sneller meer kippen kan leveren. Dit is onnatuurlijk maar het gaat wel snel en hierdoor kan ik veel meer kippen leveren. Op het moment dat ik zoveel kippen kan leveren ben ik niet altijd in staat om de kwaliteit goed te monitoren, ook kan ik niet goed inschatten hoeveel voer ze nodig hebben. Ik probeer dat op te lossen door het te berekenen. Hierdoor is het zo dat sommige kippen iets te veel en anderen iets te weinig voer krijgen. Ook moet ik op basis van metingen inschatten hoe oud de kippetjes zijn. Ik kan ze niet allemaal zelf meer in de gaten houden. De markt lijkt oneindig en ik zorg ervoor dat ik steeds meer kuikens heb. Ineens komt er een crisis: er is een kippenziekte en men vertrouwt de kwaliteit van de kippen niet. Vervolgens moet ik net als andere fokkers voor elke kip meer ruimte aanhouden. Meer natuurlijk voer leveren is daar ook een onderdeel van. Mijn kostprijs en daarmee de verkoopprijs schieten omhoog, de vraag daalt enorm omdat degene die de kippen afnemen bang zijn voor ziektes en afwijkende kwaliteit. De afnemers willen de hogere prijs niet betalen. Daardoor moet ik krimpen en moet ik moederdieren ombrengen. Dit is niet prettig en soms emotioneel. Door de slacht komt gelukkig de vraag en het aanbod wel weer in evenwicht. Het is een bijzondere gewaarwording. Het slachtproces is dat sowieso. Kippen zijn beesten met veel veren en dons maar feitelijk met weinig vlees op de botten. En als je ze hebt geslacht hebben ze nog lang daarna stuiptrekkingen.

De kredietcrisis vertoont veel overeenkomsten met mijn vroegere handel en in het bijzonder het beperkte vlees op de botten, de stuiptrekkingen bij het slachten van de dieren en niet te vergeten de verhoogde kostprijs door meer natuurlijk voer. Ik laat het aan uw verbeelding over om de dwarsverbanden te leggen en in te leven.
Bij ons opleidingsinstituut zijn onze cursussen juist gericht op het leggen van dergelijke dwarsverbanden. Uiteindelijk is het mij in ieder geval gelukt door de "kippencrisis" mijn kleinveebedrijf meer succesvol te maken, dit door focus op mijn core business en core kwaliteiten.
Voor 2010 wil ik u het volgende meegeven: "Waar geen vertrouwen is in de toekomst, is vooruitgang onmogelijk". Heb geloof in het herstel en aantrekken van de markt. Houd er echter rekening mee dat het marktvolume voorlopig kleiner is en dus het onderscheidende element van uw dienstverlening de belangrijkste bron is voor toekomstig succes. FOI helpt u graag om uw organisatie en in het bijzonder uw mensen verder te laten onderscheiden.

Nieuwjaarsboodschap

De toekomst is nog ingepakt. Het is een mooi in kleurig papier ingepakt kado. Een kado met de inhoud van wat nog gaat komen. Vol verrassingen en onverwachte momenten. Veel succes, geluk en gezondheid in 2010.

Klaas Kroot